fbpx

Baas over eigen zaad: de race naar omkeerbare anticonceptie voor mannen

U bent hier Home » INTERVIEWS & ARTIKELS » Baas over eigen zaad: de race naar omkeerbare anticonceptie voor mannen
Geschatte leestijd: 7 minuten

Mannen die geen kind willen verwekken tijdens de seksuele daad, hebben enkel het condoom als betrouwbare ‘tijdelijke’ optie. “Dat is discriminerend”, vindt seksuoloog Wim Slabbinck. “Het condoom kan een negatieve impact hebben op de seksuele beleving.” De tweede onbetrouwbare optie raden we natuurlijk niemand aan: voor het zingen de kerk uit gaan.

In de 17e eeuw speculeerden wetenschappers dat er ‘minimensjes’ zaten in spermatozoïden en dat die slechts een warme en gepaste biotoop, een eicel, nodig hadden om te groeien. Vandaag weten we dat elk individu ontstaat uit de samensmelting van een eicel en een zaadcel. Een gezonde baby bestaat uit 46 chromosomen: 23 van de moeder en 23 van de vader.

Vrouwen hebben negen keuzemogelijkheden om kinderloos door het leven te gaan, mannen slechts drie. “Mannen hebben de optie tot coïtus interruptus, om de regenjas te dragen ofwel ineens voor de knip te gaan.” Aan het woord is seksuoloog Wim Slabbinck. “Ook een man heeft het recht om al dan niet een kind te willen. De meeste mannen zullen verwachten dat de contraceptie bij de vrouw ligt, maar eigenlijk zouden ze zelf meer keuzes mogen hebben om hun vruchtbaarheid te controleren.”

Free willie

Het contraceptiegebruik in België stijgt sterk bij jongeren. Naast het condoom gebruiken jongeren vooral de anticonceptiepil voor vrouwen als voorbehoedsmiddel. 73% van de jongens en 62,6% van de meisjes (13-18 jaar) geeft aan dat zijzelf of hun partner ‘de pil’ gebruiken.

Bron: Onderzoeksredactie Nederland

“Doordat vrouwen de pil hadden in de jaren ‘60 konden ze zich vrijer gaan opstellen op seksueel gebied, dat heeft hen bevrijdt”, zegt Slabbinck. “Je kan de geschiedenis niet zomaar repliceren, maar vanuit een vrijzinnig standpunt is het belangrijk dat een mens zelf keuzes kan maken.” Mannen willen evengoed meer controle over hun vruchtbaarheid. “In mijn praktijk hoor ik wel vaker situaties waarbij een zwangerschap niet echt een ongelukje was. Dat de vrouw wel bewust stopte om de pil te nemen en de man achteraf pas voor een voldongen feit werd geplaatst.”

“Sperma is niet iets dat de man geeft, het is het begin van vaderschap. Mannen moeten zelf bewust een keuze kunnen maken om al dan niet vruchtbaar te zijn.”
– Wim Slabbinck, seksuoloog

Een race die sputtert

Er woelt heel wat in farmaceutische bedrijven in India, de VS en Duitsland op vlak van onderzoek naar contraceptie voor mannen. Al in de jaren ’70 ontwikkelde Indisch biomedisch ingenieur Sujoy Kumar Guha RISUG, een gel die in de zaadleider wordt ingespoten en zo de passage van sperma blokkeert. Deze gel werd later overgenomen en verder ontwikkeld door de Parsemus Foundation onder de naam Vasalgel.

“Ik zie dat Vasalgel getest is geweest op konijnen en apen waarbij er een redelijk goed percentage van Azoöspermie (afwezigheid van zaadcellen in het ejaculaat) was”, zegt uroloog-androloog Maarten Albersen. “Toch bleek de gel bij de apen in enkele gevallen niet zo gemakkelijk oplosbaar omdat het op een verkeerde plek werd ingespoten. Het onderzoek met Vasalgel lijkt niet zo veelbelovend omdat ze al een vijftal jaar in onderzoeksfase 0 zit.”

Naast Vasalgel lopen er nog een drietal relevante studies. De meest ver gevorderde daarvan is Nestorone-Testosterone, een gel die mannen dagelijks op de schouders en armen aanbrengen. De gel zorgt ervoor dat er minder testosteron wordt aangemaakt in de testikels, wat weer zorgt voor minder spermaproductie. Ook DMAU, de ‘mannenpil’, is ondertussen getest geweest bij 100 mannen. De onderzoekers van DMAU streven ernaar om het middel vrij van bijwerkingen te maken, omdat dat het makkelijker maakt om het op de markt te brengen. 

Bron: Onderzoeksredactie Nederland

Volgens Albersen lijken anticonceptiemethoden die gebruikmaken van hormonen tot nu toe onvoldoende te werken. “Ze geven in de meeste gevallen slechts 85 tot 90 % effectiviteit.” Daarnaast leidt het toedienen van testosteron tot een tijdelijk lagere eigen testosteronproductie. “Dit kan ervoor zorgen dat mannen snel moe worden en hun seksuele energie verliezen.”

“Evengoed zien we hoe vrouwen die nu de pil nemen problemen ondervinden zoals opwindingsproblemen, doorbraakbloedingen en seksuele problemen”, gaat Albersen verder. “Het is dus ook niet zo dat je bij de vrouw zomaar wat kan spelen en proberen zonder dat het enig effect heeft.”

Volgens Wim Slabbinck zou de vrouwenpil die in de jaren ’60 op de markt gebracht werd, nu nooit toegelaten worden: “Mocht er toen een mannenpil getest zijn, zou die wel op de markt gekomen zijn eind jaren ’60, begin jaren ’70.” De spelregels zijn ondertussen veranderd. “Middelen met hormonen kunnen een impact hebben op je gemoed, stresstolerantie, seksuele beleving en verlangen.”

Een potentieel anticonceptiemiddel wordt nu veel sterker onder de loep genomen dan toen de vrouwenpil ontwikkeld werd. Zowel Albersen als Slabbinck zijn hoopvoller over een niet-hormonaal anticonceptiemiddel voor mannen. Een hormoonvrij middel dat veilig en effectief blijkt te zijn, is EP055. Het wordt ontwikkeld in de Verenigde Staten en laat veelbelovende onderzoeksresultaten zien tijdens de eerste testfasen.

Baas over eigen zaad

Volgens Slabbinck mogen we allemaal wat meer verontwaardigd zijn in de discussie over mannelijke contraceptie: “Allez, zet hier een alien op de wereld en laat die kijken naar onze maatschappij. Op een bepaalde dag gaat die toch sowieso vaststellen: vrouwen hebben hier keuzes om hun vruchtbaarheid te controleren en mannen niet?”

“Allez, zet hier een alien op de wereld en laat die kijken naar onze maatschappij. Op een bepaalde dag gaat die toch sowieso vaststellen: vrouwen hebben hier keuzes om hun vruchtbaarheid te controleren en mannen niet?”
– Wim Slabbinck, seksuoloog

Waarom komt een nieuw anticonceptiemiddel voor mannen dan maar niet van de grond? “Mannelijke contraceptie klinkt als een nieuwe discussie, maar is eigenlijk een heel oude”, vertelt Slabbinck. “Om de 10 jaar wordt er wel ergens gepubliceerd dat we binnen een aantal jaren een nieuw voorbehoedsmiddel voor mannen mogen verwachten.” Zelfs in 1974 werd er in ‘Trouw’ al een artikel gepubliceerd met de titel ‘Nieuwe mannenpil werkt langzaam maar zeker en zonder bijwerkingen’.

Albersen: “Het lijkt mij een basisrecht om als man een keuze te hebben over je eigen vruchtbaarheid. Maar als er niets goed op de markt is of er geen goed alternatief komt, kan men natuurlijk niet spreken van keuzevrijheid.” Volgens de Parsemus Foundation (Vasalgel) willen grote farmaceutische bedrijven niet inzetten op mannelijke contraceptie omdat ze dan in hun eigen voet schieten.

Er is namelijk al een miljoenenindustrie van te slikken pillen: ‘Why sell a flatscreen television to a man when you can rent one to a woman for a decade?’ “Nu, ik weet niet of daar niks mee te verdienen valt”, zegt Albersen. “Met de vrouwenpil valt toch ook te verdienen. De markt is heel groot, als het product niet al te duur is om te ontwikkelen, denk ik wel dat er daar iets uit te halen valt.”

eMANcipatie

“Macht begint bij kennis”, zegt Slabbinck. “Een eerste stap is informatie verwerven en kennis delen. Als er dan voldoende draagvlak is of er een kritische massa bereikt wordt, zullen farmaproducenten wel eens durven springen.” Albersen vermoedt dat er wel mannen zijn die hun eigen nalatenschap meer in de hand willen hebben. “Zo kunnen mannen ook op een vrijere manier seks hebben, zonder zich zorgen te maken over het feit dat ze daar misschien kinderen mee verwekken.”

Want anticonceptie gaat over zoveel meer dan het wel of niet willen van kinderen: het gaat over de vrijheid van seksueel genot en de uitbreiding van het keuzepalet voor mensen die elkaar graag zien of gewoon eens lekker van bil willen gaan. “Alles begint bij de bewustwording van de man die ook zijn vruchtbaarheid kan beheren”, eindigt Slabbinck. “Dat is het fundamentele, de rest volgt.”

Wil jij je ei kwijt over mannelijke contraceptie? Reageer hieronder of stuur ons een bericht via onze Facebookpagina.

Over de schrijver: Eline Andries is eindredacteur bij Free.Brussels
en vrijzinnig-humanistisch consulent in het huisvandeMens Brussel.

1 comment

Laat een bericht na