Waar of onwaar? 20 tips om je te behoeden voor fake news: Check. Think. Act.

Waarheid is geen kwestie van geloof, maar van rede en dialoog op basis van feiten. Daarom is het belangrijk om in tijden van polarisatie en fake news de aandacht te blíjven vestigen op het belang van factchecken.

Zélf factchecken is zowat het enige medicijn tegen fake news en propaganda. Sinds de presidentsverkiezingen van 2016 in de Verenigde Staten is de term fake news populair geworden. Er circuleert een hoop nepnieuws en massamedia worden regelmatig beschuldigd van ideologische vooroordelen. De laatste jaren is er dan ook een nieuwe generatie factcheckers opgestaan. Hieronder bieden we een eerste houvast om zelf na te gaan in welke mate berichtgeving al dan niet correct is. De opgelijste websites zijn Nederlandstalig en Engelstalig. Er zijn natuurlijk veel factchecking websites in andere talen en het is aan jou om je bronnen kritisch en zelfkritisch te analyseren.

“Een goede tip: check telkens de gebruikte methodologie”

België

Verschillende media kanalen hebben hun eigen factchecking pagina, zoals onder meer De Standaard, Knack en VRT NWS. De ombudsman van de VRT beantwoordt ook vragen over mogelijke vooroordelen in berichtgeving.

Factcheck.vlaanderen is een in 2019 opgericht journalistiek platform waarin studenten of alumni journalistiek in samenwerking met experten berichten factchecken.

Gezondheid en wetenschap is een door de Vlaamse Gemeenschap gefinancierde organisatie die online berichten over gezondheid onderzoekt.

Skepp is een onafhankelijke studiekring die pseudo-wetenschappelijke en paranormale beweringen kritisch onderzoekt. Voor diegenen die graag hun kinderen iets willen bijleren over kritisch denken, heeft Skepp ook dit lessenpakket voor de derde graad ontwikkeld.

EU

EUvsDisinfo werd in 2015 opgericht door de EU om online desinformatie te analyseren, met een focus op berichten die mogelijk een relatie hebben met het Kremlin.

FactcheckEU doet aan factchecking met een brede Europese focus. Het is een project van het journalistiek opleidingscentrum European Journalism Training Association (EJTA) en de Evens Foundation.

Nieuwscheckers is een journalistiek project verbonden aan de Universiteit van Leiden, Nederland.

Full Fact is een internationale factchecking website, met een focus op berichtgeving in het Verenigd Koninkrijk.

Verenigde staten

Poynter is een media instituut dat onderzoek voert naar en ondersteuning biedt bij vrije journalistiek. Het is eveneens de moederorganisatie van o.a. International Fact Checking Network, Media Wise en PolitiFact. Deze laatste is een factchecking website met een focus op politiek in de Verenigde Staten.

Snopes focust zich op urban legends, mythen en populaire overtuigingen in de Verenigde Staten.

AP Fact Check is een in de Verenigde Staten gebaseerde internationale Fact Checking website.

Fact Check analyseert uitspraken van politici en politieke actiegroepen in de Verenigde Staten.

AllSides en Media bias / fact check doen niet alleen aan fact checking, maar situeren berichten en mediakanalen ook op een rechts-links politiek spectrum. Beide websites hebben een focus op de Verenigde Staten.

Google heeft ook een aantal factcheck instrumenten ontwikkeld om factcheckers te ondersteunen.

Je kan deze boodschap mee verspreiden door je Facebook profielfoto te verrijken met een Check Think Act achtergrond door in de zoekbalk ‘wereldhumanismedag’ in te geven.

Laat een bericht na